سوالات متداول در گروه سلامت روان

 

تعریف بهداشت روان

 بهداشت روان به منظور تامین و ارتقاء سلامت روانی فردی و اجتماعی  پیشگیری  از ابتلاء درمان مناسب بیماری ‏ها ی روانی و توانبخشی بیماران روانی است.

 

خدمات بهداشت روان

       1. آموزش بهداشت روان: مانند آموزش مادران –آموزگاران و دانش ‏آموزان

       2. مبارزه با علل بیماری و یا عوامل موثر در انتقال آن مانند پیشگیری از ضربه های مغزی و مشاوره ژنتیک

       3. کاهش آسیب پذیری فردی یا ایجاد محیط مناسب در اجتماع به منظور کاهش خطر ابتلا افراد به بیماری یادگیری روش‏ های حل نشده ارتباط و سازگاری بهتر و نیز کمک به کاهش فشارها و نا بسامانی‏ های اجتماعی و اقتصادی از این جمله است.

       4.  مشاور ه و راهنمایی گروهی و فردی

       5.  بیماریابی  و کمک ‏های اولیه بهداشت روانی

       6.  اصلاح نظام مراقبتی بهداشت روانی برای افراد سالم و بیمار

       7.  توانبخشی در خانه اجتماع و محل کار

       8.  مددکاری و ایجاد شبکه حمایت اجتماعی

       9. حرفه درمانی کار درمانی و سایر در مان ‏های غیر دارویی مناسب

 

بیمار روانی كیست؟

ما به دلایل مختلف در برخی زمان‏ ها شرایط دچار آشفتگی‏ های هیجانی می‏ شویم. گاهی احساس غمگینی می‏ کنیم و زمانی حالت تنش و اضطراب خشم و سردرگمی وجود ما را فرا می‏ گیرد، که این حالت ما چندان به طول نمی ‏انجامد. چنین حالاتی در رفتارهای روزمره ما خیلی تکرار مي‏ شوند و بر عکس افرادی هم هستند که تحت هیچ شرایطی خشمگین نمی‏ شوند چنین حالات و تغییراتی غیر طبیعی نیست و بعنوان اوقات تلخی، عصبانیت، خونسردی و رفتار اعمال طبیعی شناخته می ‏شوند. اما زمانی فرد دچار بیماری روانی می‏ شوند که:

       1.  تغییرات غیر طبیعی روان فرد یعنی در تفکر، عاطفه، حافظه، ادراک و قضاوت فرد که از گفتار و رفتار او شناخته می ‏شود.

       2.  این تغییرات باعث ناراحتی‏ و رنج خود فرد و اطرافیان او می ‏شود.

       3.  این تغییرات و ناراحتی‏ های حاصل از آن باعث اختلال در فعالیت ‏های روزمره شغلی تحصیلی فردی و ارتباط با دیگران می‏ شود.

بنابراین وقتی می‏ گوییم فردی دچار بیماری روانی شده است که نشانه‏ هایی از بیماری داشته باشد که شدید باشد طولانی یا تکراری می ‏باشد و باعث مزاحمت و رنج خود و دیگران شوند و اختلال در فعالیت‏ های روزانه وی ایجاد نماید.

تعریف مهارت ‏های زندگی:

سازمان جهانی بهداشت، مهارت‏ های زندگی را چنین تعریف نموده است «توانایی انجام رفتار سازگارانه و مثبت به گونه ه‏ای که فرد بتواند با چالش‏ ها و ضروریات زندگی روزمره کنار بیاید».

به طور کلی مهارت ‏های زندگی عبارتند از تواناهایی که منجر به ارتقای بهداشت روانی افراد جامعه غنای روابط انسانی افزایش سلامت و رفتارهای سلامتی در سطح جامعه می‏ گردند.  مهارت‏ های زندگی، هم به صورت یک راه کار ارتقای سلامت روانی و هم به صورت ابزاری در پیشگیری از آسیب‏ های روانی –اجتماعی مبتلا به جامعه نظیر اعتیاد، خشونت‏ های خانگی و اجتماعی، آزار کودکان، خود کشی، ایدز و مواد مشابه به قابل استفاده است. به طور کلی مهارت‏ های زندگی ابزاری قوی در دست متولیان بهداشت روانی جامعه در جهت توانمند سازی جوانان در ابعاد روانی –  اجتماعی است.

 این مهارت‏ ها به افراد کمک می‏کنند تا مثبت عمل کرده و هم خودشان و هم جامعه را از آسیب‏ های روانی –اجتماعی حفظ کرده و سطح بهداشت روانی خویش و جامعه را ارتقاء بخشند.

 مهارت هاي زندگی عبارتند از :

مهارت تصمیم گیری

مهارت حل مسئله

مهارت  تفکر خلاق

مهارت  تفکر نقاد

توانایی برقراری ارتباط موثر

مهارت ایجاد و حفظ روابط بین فردی

مهارت خود آگاهی

مهارت هم دلی کردن

مهارت مقابله با هیجان‏ها

مهارت مقابله با استرس  

 

روانشناسی چیست؟

روانشناسی علم مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی است. با توجه به این تعریف مي‏توان گفت که مطالعه در تمام زمینه‏های مربوط به کلیه رفتارهای انسان، سایر مقوله‏های شخصیتی و روانی نیز در حیطه روانشناسی می‏باشد.

 

روانشناس کیست؟

روانشناس کسی است که رفتار، شخصیت، روابط بین فردی، یادگیری و انگیزش را در انسان به شکل حرف ه‏ای مورد بررسی قرار می ‏دهد. او از یک طرف رابطه بین عملکرد مغز و رفتار را بررسی می کند و از سوی دیگر بین محیط و رفتار.

 

وظیفه روانشناس چیست؟

 روانشناس چگونه عمل می کند؟ آیا فقط باید به محبت‏ های ما گوش بدهد؟ یا باید راه کاری هم ارائه بدهد؟ این راه کارها در چه سطحی می تواند باشد؟

برای این‏که بتوانیم به این سئوالات پاسخ دهیم، بهتر است با سه فعالیت اصلی روانشناسان آشنا شویم.

1- راهنمایی:

در عرصه روان شناسی سه کاربرد وسیع دارد:

  • راهنمایی و آموزشی
  • راهنمایی شغلی
  • راهنمایی کودک

در این روش معمولا مراجعه کننده سئوالاتی دارد که روانشناس به آن‏ها پاسخ می‏ دهد و در موارد لازم توصیه ‏هایی می‏ کند که از سوی مراجعه کننده پذیرفته می‏ شود. لذا برای حل مشکلات اساسی و پیچیده روانشناسی شیوه مناسبی نمی ‏باشد.

2- مشاوره:  

فرایندی فعال و پویا ست که در آن روانشناس در تجربیات مراجعه کننده خود شریک شده و به او کمک می‏ کند تا با بازبینی مسائل خود تصمیمات موثر و کار آمد را انتخاب نماید نه اینکه روانشناس آنها را نصیحت کند.

3- روان درمانی:

عمیق‏ ترین نوع مداخلات روانشناختی می‏ باشد که در زمینه اختلالات و بیماری‏ های روان درمانی فعالیتی هدفمند تخصصی و بسیار ظریف است که نیازمند آموزش و هنر درمان مهارت و تسلط خاص می ‏باشد. مانند روان درمانی وسواس یا افسردگی نکته قابل ذکر این است که مداخلات روانشناختی و اثر بخشی آن‏ها در یک جلسه امکان پذیر نبوده و نیازمند سلسله جلسات مستمر می‏ باشد. حتی در بسیاری موارد جلسات پیگیری بعد از اتمام دوره نیز لازم و ضروری است. لذا نگرشی پزشکی به فعالیت روانشناسان بدین صورت که پس از یک معاینه نسخه ای به صورت دستورات درمانی ارائه گردد در یکی دو جلسه ختم يابد مسلما دیدگاهی غیر علمی و غیر روان شناختی می ‏باشد.