آیا می دانستید که کم کاری مادرزادی تیرویید چیست؟

آیا می دانستید که کم کاری مادرزادی تیرویید چیست؟

1395-4-9

کارشناس ژنتیک معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، گفت: تیرویید غده کوچکی است که در جلوی گردن وجود دارد و وظیفه اصلی آن تولید و ترشح هورمونی بنام تیروکسین در بدن است.

به گزارش "وب دا" در شیراز، "نازیلا رحیمی" اضافه کرد: اگر به هر علتی هورمون تیروکسین در خون نوزاد کم شود و یا عملکرد طبیعی نداشته باشد، بیماری کم کاری مادرزادی تیرویید به وجود می آید.

او با بیان اینکه عنصر ید در بدن انسان به میزان 15 تا 20 میلیگرم وجود دارد، افزود: کمبود ید می تواند بر تولید هورمون های تیرویید تاثیرگذار باشد، هورمون تیرویید نقش عمده ای در رشد و تکامل تمام اعضای بدن به ویژه سیستم عصبی مرکزی هر فرد به عهده دارد، و این نقش از هفته یازدهم دوران جنینی آغاز می شود که تا آخر دوران رشد بلوغ جسمی، فیزیکی و روانی ادامه می یابد.

این کارشناس ژنتیک دانشگاه ادامه داد: کم کاری مادرزادی تیرویید به دو دسته "هایپوتیرویید گذرا" و "هایپوتیرویید دایمی" تقسیم می شود.

رحیمی با اشاره به اینکه کمبود ید شایع ترین علت کم کاری مادرزادی تیرویید است و در میزان بروز بیماری تاثیر زیادی دارد، اضافه کرد: نوزاد نارس و مصرف موضعی بتادین و یا داروها می تواند در ایجاد هایپوتیرویید گذرا نقش داشته باشد؛ در نوع دایمی شایع ترین علت کم کاری مادرزادی، اختلال در تکامل غده تیرویید یا جایگزینی نامناسب تیرویید در دوران جنینی است.

او با معرفی نشانه های نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی به تولد بعد از هفته 42 بارداری، یرقان(زردی) طولانی مدت، مک زدن ضعیف و کاهش حرارت بدن، اتساع شکم، کبودی انگشتان دست و یا مشکلات تنفسی، وزن نگرفتن، یبوست، فتق نافی، پوست خشک، زبان بزرگ و صدای گریه خشن اشاره کرد.

رحیمی اضافه کرد: البته این نشانه ها در روزهای نخست تولد کم و نادر هستند، تنها در پنج درصد نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادی تیرویید در هفته نخست بر اساس نشانه های بالینی تشخیص داده می شود.

آسیب های کم کاری مادرزادی تیرویید

کارشناس ژنتیک دانشگاه در ادامه گفت: این بیماری آسیب های جبران ناپذیری بر رشد و تکامل مغز و اعصاب مرکزی دارد، رشد طولی و قد نوزاد نیز تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرد و کند می شود، در نتیجه آسیب های این بیماری همراه با عقب ماندگی ذهنی، کوتاهی قد و کاهش شنوایی است.

او همچنین افزود: این آسیب ها در صورت نبود تشخیص زودرس و شروع نشدن به موقع جبران ناپذیر هستند، بنابراین با غربالگری به هنگام نوزادان در روزهای سه تا پنج روزگی و شناسایی نوزادان مشکوک و تشخیص و درمان مناسب می توان از آسیب های بیماری جلوگیری کرد.

رحیمی گفت: با مراجعه به موقع (سه تا پنج روزگی)به مراکز غربالگری نوزادان در سراسر استان و گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزادان می توان نوزادان مشکوک را تشخیص داد، در صورتی که میزان TSH، پنج تا 9.9 میلیگرم باشد، دوباره از پاشنه پا نمونه گیری می شود و بعد از نوبت دوم برای انجام آزمایش های تکمیلی ارجاع داده می شود.

او تاکید کرد: یکی از نکات قابل توجه این است که اگر نوزادی در بدو تولد با وزن زیر دو هزار و 500گرم، بالای چهار هزار گرم، دوقلو یا سابقه بستری در بیمارستان، مصرف داروهای خاص، تعویض خون، سابقه عقب ماندگی ذهنی و یا کم کاری تیرویید در خانواده داشته باشد دوباره یک هفته بعد نمونه دوم از پاشنه پای نوزاد نمونه می گیرند.

این کارشناس ژنتیک ادامه داد: نوزادان نارس در دو، 6 و 10هفتگی دوباره نمونه گیری می شوند، نوزادانی که بعد از انجام آزمایش های وریدی بیمار تشخیص داده شوند به مدت سه سال در فاصله های سنی مختلف به پزشک فوکال پوینت در هر شهرستان مراجعه می کنند و درمان نوزادان با قرص لوتیروکسین آغاز می شودو بعد از سه سال، دو تا چهار هفته دارو قطع و آزمایش ها تکرار می شود که در صورت طبیعی نبودن اندکس ها، درمان تا پایان عمر ادامه می یابد.

رحیمی یادآور شد: زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به کم کاری تیرویید نقش مهمی دارد، کم کاری مادرزادی تیرویید یکی از علت های مهم عقب ماندگی ذهنی در نوزادان است.

او اضافه کرد: در استان فارس هر سال بیش از 250نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیرویید در بدو تولد تشخیص داده می شوند، با تشخیص به موقع و درمان مناسب در این نوزادان از عوارض کم کاری تیرویید پیشگیری می شود.

پایان خبر