تفاوت علایم مسمومیت با co و سرماخوردگی و آنفولانزا

هر سال ده ها نفر از هم استانی های ما که علائمی مانند سر درد، ضعف ، تهوع و گیجی را تجربه می کنند و به تصور خود به سرماخوردگی و یا آنفولانزا مبتلا شده اند، دچار مسمومیت با گاز منو اکسید کربن هستند که بسیار خطرناک است.
 به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز  دکتر محمد رضا کریمی مسؤول گروه آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ضمن بیان این مطلب افزود: برخی از این افراد از مسمومیت با این گاز بهبود می یابند ولی متأسفانه برخی نیز جان خود را از دست می دهند چرا که گاز منواکسید کربن بدون هیچ علامت هشدار دهنده ای افراد را مسموم می کند و ممکن است به مرگ آن ها منجرشود. وی آخرین آمار مرگ در اثر گازگرفتگی در استان فارس را به نقل از دکتر ناظم زادگان کارشناس مسئول بیمارهای غیر واگیر معاونت بهداشتی این دانشگاه 40 نفر در سال 91 و 10 نفر در بهار سال جاری اعلام کرد. این مقام مسئول در معاونت بهداشتی افزود: اکثر این افراد شب هنگام و در حال خواب براثر استشمام این گاز جان خود را از دست داده اند و هیچ گاه از مسموم شدن خود آگاه نشده اند؛ چرا که گاز منو اکسید کربن خواب آن ها را عمیق تر کرده است. هم چنین این قربانیان در صورتی که بیدار هم شده باشند توان فرار کردن از آن محل را نداشته اند. 
 
دکتر کریمی دلیل کشنده بودن این گاز را این گونه توضیح داد که گاز منو اکسید کربن جای اکسیژن را در خون می گیرد در نتیجه توان خون برای رساندن اکسیژن به اعضاء مهم بدن مانند قلب و مغز کم و کم تر می شود و در نهایت این اعضای حیاتی بدن، آسیب دیده و از کار می افتند. وی اضافه کرد به  همین دلیل افرادی که با گاز مونواکسید کربن مسموم شده اند علائمی مانند سردرد، ضعف، تهوع و گیجی دارند و حتی در موارد مسمومیت شدید تر ممکن است استفراغ کنند و سیاه شوند. هم چنین گفت: فرد مسموم هر چقدر گاز منو اکسید کربن بیشتری استشمام کرده باشد و هر چه مدت زمان طولانی تری در فضای مسموم بوده باشد علائم شدید تری خواهد داشت. 
 
وی علت تولید گاز مونواکسید کربن را احتراق ناقص در هر وسیله ای که از سوخت گاز، نفت،بنزین، گازوئیل، چوب، زغال، سی ان جی، ال پی جی یا هر سوخت دیگری استفاده می کند دانست و محتمل ترین وسایل تولید کننده این گاز را شومینه و کوره های هیزمی یا گازی، بخاری های گاز سوز، نفتی یا هیزمی، موتور روشن هر نوع وسیله ی نقلیه و خودرو، مشعل های سوختی، آب گرم کن و پکیج، ، کوره های گازی، اجاق و منقل های زغالی یا گازسوز، گاز پیک نیک و موتور برق عنوان کرد.
 
ایشان در پاسخ به این سؤال که راه های پیشگیری از مسمومیت با گاز مونواکسید کربن چیست نکات زیر را یادآور شدند:
 
·        وسایل گرما زا و بخاری باید طبق دستورکار کارخانه ی سازنده و توسط افراد متخصص به طور صحیح نصب شود.
 
·        سیستم های گرمازا باید حداقل هر سال یک بار باز بینی و سرویس شوند . 
 
·        هر چند وقت یک بار باید دودکش و دریچه های وسایل گرمازا را از نظر نشتی ، خوردگی ، زنگ زدگی، و شل شدن اتصالات کنترل شوند و از سالم بودن آن ها مطمئن شد. 
 
·        زمانی که شومینه ، اجاق یا هر وسیله ی گرمازای گازی ، نفتی یا هیزمی در حال استفاده است از بازبودن و مسدود نبودن دودکش آن اطمینان حاصل نمود . 
 
·        برای وسایل گرمازا فقط سوخت تعیین شده توسط کارخانه سازنده استفاده شود. 
 
·        هرگز از منقل، باربکیو، اجاق یا شومینه زغالی یا هیزمی و گاز پیک نیک در داخل منزل یا فضای بسته استفاده نشود . 
 
·        هرگز خودرو و موتور روشن را درون پارکینگ با فضای بسته حتی برای چند دقیقه متوقف نکرد حتی اگر تمام درهای پارکینگ باز شده باشد . 
 
·        هرگز از وسایل گرمازایی که تهویه و دودکشی ندارند برای گرم کردن فضاهایی که انسان در آن می خوابد استفاده نشود حتی اگر کارخانه سازنده ادعا می کند این وسیله نیاز به دودکش ندارد . 
 
·        از گاز خوارک پزی برای گرم کردن منزل استفاده ننمود . 
 
·        هرگز خودرو و موتور برق را درون پارکینگ یا زیر زمین یا حتی فضاهای سقف دار نزدیک منزل حتی برای چند دقیقه روشن نگه نداشت . 
 
مسؤول گروه آموزش و ارتقای سلامت چگونگی مطلع شدن از وجود گاز مونو اکسید کربن در خانه ، پارکینگ یا هر فضای بسته دیگر را تنها از راه نصب دستگاه های خانگی هشدار دهنده ی حساس به این گاز ممکن دانست و با تاکید مجدد بر بی رنگ و بی بو بودن این گاز خواستار رعایت اصول پیشگیری از تولید گاز مونواکسید کربن و نصب دستگاه های هشدار دهنده نزدیک هر محلی که اعضاء خانواده در آن می خوابند، شد. وی همچنین به شهروندان توصیه نمود در برخورد با احتمال وجود گاز مونواکسید کربن در منزل یا هر فضای بسته ای ضمن حفظ آرامش و بررسی هر فرد حاضر در آن محل از نظر احساس ناخوشی، سردرد، تهوع، ضعف و گیجی، در صورت وجود علائم مسمومیت باید کلیه افراد را از منزل یا فضای بسته خارج نمود و به استشمام هوای تازه تشویق کرد و در نهایت با اورژانس تماس گرفته و وسایل احتمالی تولید کننده مونواکسید کربن را خاموش کرد. یادآورمی شود گاز مونو اکسید کربن گاز سمی معروف به قاتل خاموش است که دیده نمی شود؛ بو ندارد و تنفس آن می تواند جان انسان هارا به ویژه جنین مادران باردار، نوزادان، کودکان، بیماران قلبی و تنفسی و هر فردی که آن را استشمام کند به خطر اندازد.