مقدمه

  مالاریا هنوز از مهمترین علل مرگ و میر در تعداد زیادی از کشورهای در حال توسعه است .در نتیجه اجرای نیم قرن برنامه های موفق پیشگیری و کنترل ،در حال حاضر انتقال محلی مالاریا  در نواحی محدودی از کشور (عمدتا در جنوب و جنوب شرق )گزارش می شود .هر چند موارد بیماری از حدود پنج میلیون نفر در پنجاه سال پیش به 18858 مورد در سال 1384 کاهش یافته است ، اما سهولت مسافرت و  تبادل جمعیتی امکان  مشاهده بیمار مبتلا به مالاریا و بازگشت بیماری در همه مناطق جغرافیایی کشور حتی در مناطق پاک وجود دارد و  خطر  بروز همه گیری های گسترده در مناطق دارای پتانسیل انتقال همواره مطرح است .

 با توجه به آخرين وضعيت بيماري  و به‌ ویژه رونـد افزايش مقاومت مـالارياي فالسيپاروم بـه داروهای رایج، راهنمـاي کشوری درمـان مـالاريـا که در شهریور 83 توسط گروهی متشکل از  كارشنـاسـان  سـازمـان جهاني بهداشت و اعضاء كميته‌ مشورتي درمـان و انگل‌شناسي مـالارياي كشـور تهیه گردیده بود در سال جاری مورد بـازنگـري‌ قرار گرفت .این دستورالعمل حاصل بحث و تبادل نظر طولانی پیرامون شواهد موجود ،اسناد و توصیه های سازمان جهانی بهداشت و آخرین وضعیت پاسخ درمانی به داروهای توصیه شده در کشور است .

نكته‌هاي مهم درباره‌ي درمان مالاريا

1.    درمان سريع، صحيح و كامل بيماران يكي از راهكارهـاي اصولي برنامه‌‌ي كنترل مـالاريـاست كه بـه دليل اهميت آن در نجات جـان بيمـاران و كنترل بيماري، بـايد مورد تـوجه خاص قـرارگيـرد.

شـروع درمان بيمار در اولين فرصت(در 24 ساعت اول) پس از تشخيص، از استانـداردهاي مهم و نيازمند اهتمام ويژه و نظارت جدي است.

2.    هر بيمار مبتلا به مالاريا از نوع فالسيپاروم، ويواكس، مالاريه و ميكس(توأم) در واحدهاي بهداشتي‌درماني، ترجيحاً توسط پزشك‌ بررسي و معاينه‌شود.

3.    با توجه به اجباري‌بودن گزارش‌دهي موارد مالاريا و اطمينان از درمان كامل و دقيق بيمار، ضرورت‌دارد كه داروي مورد نياز بيمار تحت نظارت مستقيم كاركنان بهداشتي مصرف شود.

4.       ثبت اطلاعات مربوط و تكميل دقيق فرم درمان مالاريا ضروري است.

5.    آموزش مستمر كاركنان درگير در درمان بيماران، به‌ ویژه با توجه به جابه‌جايي مكرر نيروي انساني شاغل در سطوح مختلف نظام عرضه‌‌ي خدمات بهداشتي، همراه با ارزيابي ميزان آگاهي كاركنان به‌عنوان يك برنامه‌ي روتين، اولويت خاصي دارد.

6.    نظارت بر روند درمان براساس شاخص‌هاي پايش و ارزشيابي برنامه‌ي كنترل مالاريا توسط هماهنگ‌كننده‌ي فعاليت‌هـاي كنترل مالاريـاي مركز بهداشتي‌درماني، پزشك مركز بهداشتي‌درمـاني و كارشنـاسـان شهرستاني، بـايد بيش از پيش مـورد توجه قرارگيرد و اقدام‌هـاي لازم با هدف ارتقاي شاخص‌هاي مورد نظر اعمال‌گردد.

7.    تشخيص سريع مالارياي شديد به‌منظور كاهش عوارض بيماري و حفظ جان بيمار ضـروري است. در تمام مـراحـل درمـان و پيگيري هر نوع مالاريـا، بيمـار ازنظر نشانه‌هـاي خطر با دقت بررسي‌شـود و درصورت مشاهده‌ي هر يك از نشانه‌ها، پس از انجام اقدام‌هاي اوليه‌ي درمـاني و تجـويز اولين دوز آرتسونت (تزریق داخل عضلاني و یا استعمال شیاف ) بيمار سريعاً به یک مركز درمـاني مجهز ارجـاع‌شود.